Veel vrouwen merken rond de overgang dat afvallen niet meer vanzelf gaat. Waar je eerder met een paar aanpassingen resultaat zag, lijkt je lichaam nu tegen te werken. Gewichtstoename rond de buik, meer trek, vermoeidheid, stemmingswisselingen en minder energie komen vaak voor. Dit is geen teken van niet goed genoeg je best doen, maar een logisch gevolg van hormonale veranderingen die tijdens de overgang kunnen optreden.
Afvallen in de overgang
In de overgang verandert niet alleen je menstruatiecyclus, maar eigenlijk je hele systeem. Je merkt misschien dat je veel sneller aankomt dan vroeger, minder energie hebt of anders reageert op stress. Zelfs wanneer je eetpatroon niet veel is veranderd, kun je na je veertigste toch sneller aankomen. Dat komt doordat je stofwisseling trager wordt, je hormonen langzaam veranderen en je ook nog eens stressgevoeliger wordt.
Tijdens de overgang schommelt het hormoon oestrogeen om uiteindelijk samen met progesteron flink te dalen. Het hormoon oestrogeen speelt een belangrijke rol bij vetverdeling, bloedsuikerregulatie, slaap en stress. Door deze veranderingen reageert je lichaam anders op voeding, beweging en stress. Je ruststofwisseling daalt, spiermassa neemt af en vet neemt toe. Afvallen in de overgang vraagt daarom om een andere aanpak: minder streng, meer afgestemd op herstel, rust en je algehele welzijn.
Waarom diรซten juist averechts werken
Strenge diรซten en caloriebeperkingen lijken misschien een snelle oplossing, maar in de overgang werken ze vaak tegen je. Je lichaam staat al onder extra druk door hormonale schommelingen. Te weinig eten of voortdurend โop dieet zijnโ verhoogt stress, verstoort je hormoonbalans verder en kan leiden tot:
- Meer vermoeidheid
- Sterke trek en eetbuien
- Slechter slapen
- Langzamer metabolisme
- Frustratie en schuldgevoel rondom eten
In plaats van afvallen zorgen diรซten er vaak voor dat je lichaam zich aanpast aan de veel te lage calorie-inname door de stofwisseling nog meer te vertragen. Dit is stress voor het lichaam. Duurzaam afvallen in de overgang begint daarom niet bij minder eten, maar bij beter voor jezelf zorgen.
De invloed van stress en cortisol
Stress speelt een grote rol bij gewichtstoename in de overgang. Door dalend oestrogeen is je lichaam gevoeliger voor stress. Het stresshormoon cortisol heeft direct invloed op vetopslag, vooral rond de buik.
Langdurige stress, slecht slapen en een vol hoofd maken afvallen moeilijker. Daarom is rust een voorwaarde om je lichaam weer in balans te brengen. Pas wanneer stress daalt, kan je lichaam loslaten.
Hormonen in de overgang: oestrogeen en progesteron
Tijdens de overgang verandert je hormoonbalans ingrijpend. Twee belangrijke hormonen hierin zijn oestrogeen en progesteron.
Oestrogeen
In de perimenopauze (de jaren vรณรณr de laatste menstruatie) schommelt oestrogeen vaak sterk. De ene periode is het nog relatief hoog, de andere periode daalt het plotseling. Deze schommelingen kunnen zorgen voor stemmingswisselingen, vermoeidheid, opvliegers, meer trek en minder energie om te bewegen.
Na de menopauze neemt de oestrogeenproductie vanuit de eierstokken sterk af. De eierstokken stoppen grotendeels met hun functie. Je lichaam maakt nog kleine hoeveelheden oestrogeen aan via onder andere de bijnieren en vetweefsel, maar dit is veel minder dan voorheen.
Oestrogeen heeft invloed op:
- vetverdeling in het lichaam
- insulinegevoeligheid en bloedsuikerbalans
- stemming en motivatie (via invloed op dopamine)
- energie en herstel
Door de daling van oestrogeen kan vet zich makkelijker rond de buik opslaan. Het bekende “overgangsbuikje” is dus geen gebrek aan discipline, maar een hormonale verschuiving gecombineerd met verhoogde stressgevoeligheid.
Progesteron
Naast oestrogeen speelt ook progesteron een belangrijke rol tijdens de overgang. Vaak daalt progesteron al eerder dan oestrogeen, dit kan al jaren vรณรณr de laatste menstruatie (menopauze) tijdens de perimenopauze. Dit kan zorgen voor klachten zoals onrust, slecht slapen, prikkelbaarheid, angstgevoelens en meer moeite met herstellen van stress.
Progesteron wordt ook wel het kalmerende hormoon genoemd. Het helpt je lichaam ontspannen, ondersteunt een goede nachtrust en werkt stressverlagend. Wanneer dit hormoon afneemt, kan je stressgevoeliger worden en sneller uit balans raken. Dit heeft indirect ook invloed op je gewicht, omdat een verhoogde stressrespons de vetopslag (met name rond de buik) kan stimuleren.
Veel vrouwen merken in deze fase dat ze โalles goed willen doenโ, maar toch moeilijker afvallen of zich opgejaagd voelen. Dat ligt aan veranderende hormoonverhoudingen.
Door tijdens de overgang extra aandacht te besteden aan rust, herstel, ademhaling, voeding en een leefstijl die bij jou persoonlijke behoeften past, ondersteun je je lichaam op een natuurlijke manier.
Afvallen in de overgang begint bij welzijn
Gezond afvallen in de overgang gaat niet alleen over voeding. Het gaat over het totaalplaatje: hoe je eet, hoe je slaapt, hoeveel rust je neemt en hoe je omgaat met stress.
Belangrijke pijlers zijn:
- Regelmaat in eten
- Voldoende eiwitten en vezels
- Stabiele bloedsuikerspiegel
- Voldoende rust en herstel
- Beweging die past bij jouw energie
Kleine aanpassingen, die vol te houden zijn, hebben vaak meer effect dan grote veranderingen die te veel vragen.
Neurodiversiteit, ADHD en de overgang
Voor neurodiverse vrouwen, zoals vrouwen met ADHD, kan de overgang extra uitdagend zijn. Oestrogeen ondersteunt namelijk de werking van dopamine. Wanneer oestrogeen daalt, kunnen ADHD-klachten toenemen, zoals:
- Concentratieproblemen
- Onrust en overprikkeling
- Moeite met plannen en structuur
- Emotioneel eten
- Slaapproblemen
Dit heeft direct invloed op eetgedrag en leefstijl. Afvallen in de overgang vraagt in dat geval om begeleiding die rekening houdt met zowel hormonen als neurodiversiteit. Niet strenger, maar juist zachter en slimmer.
Afvallen zonder dieet: wat werkt wรฉl?
In plaats van een dieet draait het om keuzes die je lichaam ondersteunen:
- Eten met aandacht, zonder schuldgevoel
- Leren luisteren naar honger- en verzadigingssignalen
- Regelmaat en voorspelbaarheid
- Voldoende eiwitten bij elke maaltijd
- Leren omgaan met stress
Dit zorgt voor meer energie, minder trek en uiteindelijk ook gewichtsverlies.
Begeleiding bij afvallen in de overgang
Je hoeft dit niet alleen te doen. In mijn begeleiding kijken we samen naar wat jouw lichaam en hoofd nodig hebben in deze fase. Geen standaard schemaโs, maar persoonlijke begeleiding die past bij jouw leven, energie en eventuele overgangsklachten.
We werken aan:
- Een gezonde relatie met eten
- Rust in je hoofd
- Structuur die bij jou past
- Omgaan met stress en hormonale schommelingen
- Kleine stappen met groot effect
In deze fase van je leven heb je geen streng dieet nodig, maar begrip, rust en een aanpak die past bij wie jij nu bent, zodat je weer grip krijgt op je energie, je voeding en je welzijn en de overgang waar jij je nu in bevindt.
Afvallen in de overgang
Afvallen in de overgang hoeft geen strijd te zijn. Juist door milder voor jezelf te zijn, ontstaat er ruimte voor verandering. Door te focussen op welzijn, rust en balans kan je lichaam weer meewerken in plaats van tegenwerken.
Merk je dat afvallen in de overgang moeizaam gaat en wil je begeleiding die kijkt naar het totaalplaatje?
๐ Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek bij Natuurlijk! Ida en ontdek hoe jij op een gezonde en duurzame manier kunt afvallen, met aandacht voor hormonen, rust en welzijn.
Meer lezen over de overgang
- Het ontstaan van een buikje tijdens de overgang
- De overgang: Wat is het en hoelang duurt de overgang?
- Boeken over de overgang lezen: Lees je in over deze levensfase
- Oestrogeen en de overgang: De rol van dit hormoon tijdens de overgang
- Alles wat je moet weten over de perimenopauze: Symptomen, de duur en tips
